از دیدگاه اندیشمندان و بزرگان

گفتار شهرستانی در مورد قرآن و پیامبر

مرحوم سید هبه الدین شهرستانی در المعجزه الخالده، پس از آنکه درباره حیرت و دهشت جمیع بلغا و دانشمندان قدیم و جدید، در برابر قرآن و پیغمبر مطالبی نوشته، چنین می گوید: «ممکن است فردی اگر چه بی سواد باشد، در جهتی نبوغ داشته، در ردیف فاتحان بزرگ یا سیاستمداران نامی قرار گیرد، ولی یک نفر که علاوه بر نبوغ در این دو جهت، نبوغ در علم، نبوغ در قانونگذاری و قضاوت، نبوغ در جلب عواطف خواص و عوام هم داشته باشد، هنوز تاریخ ندیده و روزگار نزاده است، بلکه وجود یافتن چنین کسی محال به نظر می آید. بنابراین طبیعی است که مشاهده چنین قهرمانی شگفت آور و حیرت انگیز است که هم قهرمان در علم و هم در نظم، هم قهرمان در فلسفه و هم سیاست، هم قهرمان در اداره و هم در مدارا کردن با خاص و عام، هم قهرمان در قانونگذاری و هم در اجرا، حتی درباره خودش باشد؛ قهرمان در همه این امور و غیر اینها، در عین حال درس ناخوانده و از هیچ بشری چیزی نیاموخته باشد و نه زن را هم باید اداره کند که از او عدالت و نیکی و نیکرفتاری طلب می کنند.
با تمام این تکالیف و مشاغل و گرفتاریها، برای مردم کتابی می آورد و از آنها می خواهد که اگر می توانند، مانندش بیاورند و در روی عموم می ایستد و مبارزه می طلبد و به معارضه می خواند و با آنکه مخاطبانش قهرمانان میدان بلاغتند، بیچاره می شوند.
به راستی حیرت آور است، این مرد بی مانند و سوگند به پروردگار که هم خودش و هم کتابش بی مانند و بی نظیر و شگفت آور و حیرت انگیزند. تعجب بیشتر و دهشت شدیدتر از این است که این کتاب نه در الفاظش و نه در معانیش، نه در نظمش و نه در حکمتش، اختصاص به یک رشته مخصوص و یا فن و هنری محدود ندارد؛ در حالی که با بلاغت فائقه و مثلهای عالیه گفتگو می کند، یک باره وارد میدان علم و عرصه فلسفه می شود و از اسرار پزشکی و دانشهای طبیعی و کاینات زمین و نهانیهای آسمان و قوانین جنین شناسی و موالید، مطالبی ابراز می دارد که دفاتر و رسائل بسیار، از عهده تشریح و توضیح آنها برنمی آید و آنچه در گذشته گفته، قرنها بعد به برکت ابزار و آلاتی که اختراع شده و فنون و علوم گوناگونی که به ظهور یا کمال رسیده، رازش کشف و سرش آشکار می گردد، در حالی که او وقتی از آنها خبر می داد، نه از آن ادوات اثری و نه از آن علوم خبری بود.
وحی و نبوت در پرتو قرآن، ص: ۴۵۰
باز می بینی در تواریخ قرون گذشته و اقوام و ملل در گذشته و منقرضه بدون استناد به الواح و آثاری یا کتب و اسفاری فرو می رود. آن گاه صدها سال می گذرد و حفریات و کشفیاتی می شود و آثاری و نقوش و خطوطی به دست می آید و صدق گفتار و حقانیت اخبار او بر همه معلوم می گردد، باز از فن تاریخ به بحث در قوانین و حقوق وارد می شود، بدون مجلس مشورتی یا وجود انجمن و مؤتمری، قوانینی وضع و احکامی نسخ می نماید و در چنین امر مهمی، چنان با قاطعیت و استحکام سخن می گوید که کوچکترین احتمال خلاف و اندک تردید و تأملی در آن مشاهده نمی شود. سپس زمانها سپری می شود و شرایط زندگی به کلی فرق می کند، ولی آزمایشهای پی در پی به عمل می آید و حقوقدانها، انجمنها تشکیل می دهند و موافقتشان را با این قوانین اعلام و به صلاحیت آنها برای هر عصر و زمان اذعان می کنند؛ اضافه بر اخبار غیبی مربوط به افراد و اممی یا فرجام کار اقوام و مللی، اینها است و همینها.
سوگند به خدا موجبات شیفتگی و شگفتی هر عربی نژاد و عربی دانی که قرآن می خواند یا بر او می خوانند یا هر کس که تفسیر آیات روشنش را بداند.» «۱»
برگرفته از کتاب وحی و نبوت در پرتو قرآن نوشته آقای محمد تقی شریعتی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *