اخلاق و فضائل

مزد رسالت پیامبر

خداوند در همه قرآن وقتی در خصوص مزد رسالت انبیا سخن به میان می آید، از قول همه آنها این جمله را بازگو می کند: وَ ما أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِیَ إِلَّا عَلی
وحی و نبوت در پرتو قرآن، ص: ۴۵۸
رَبِّ الْعالَمِینَ* «۱» یعنی «من بر این وظیفه رسالت هیچ مزدی از شما نمی خواهم، مزد من جز بر پروردگار جهانیان نیست.» از جمله در یک سوره شعراء، همین مطلب را از قول نوح، هود، صالح، لوط و شعیب نقل می فرماید و همچنین در سایر سوره ها راجع به همه پیغمبرها فقط از پیغمبر اسلام استثنائا چنین نقل قول می کند: قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبی «۲» یعنی «بگو این محمد که من پاداشی از شما بر این رسالت، جز مودت و محبت خویشاوندانم نمی خواهم.»
این جا یک نکته ای است که هر کس با تفاسیر اهل سنت آشنایی دارد، می داند که تبلیغات اموی، حتی در مفسران پرهیزگار آنان بی تأثیر نمانده است و هر آیه ای که درباره خاندان پیغمبر و به خصوص شخص امیر المؤمنین نازل شده، با تأویل و توجیه آن را از معنی اصلی می گردانند. در عین حال بعضی از منصفین آنها و لو در ضمن اقوال دیگر، معنی حقیقی آیه را هم می آورند. چنانچه در آیه فوق، برخی چنین تفسیر کرده اند و به عنوان نمونه تفسیر کشف الاسرار را این جا نام می بریم که از قول ابن عباس نقل می کند: «از پیغمبر پرسیدند: یا رسول اللّه خویشان تو که مودتشان بر ما واجب شده کیانند؟ فرمود: علی و فاطمه و دو پسرشان که آیه تطهیر إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ «۳» درباره شان نازل شده است.»
باز از پیغمبر نقل می کند که «خطاب به علی فرمود: اولین داخل شوندگان در بهشت من و تو و حسنین هستیم و همسرانمان «۴» از راست و چپ و ذریه مان پشت سر و بعد از آنها شیعیانمان داخل می شوند.» و باز نقل می کند که «پیغمبر فرمود: دو چیز گرانبها (ثقلین) در میان شما می گذارم: کتاب خدا و اهل بیتم، خدا را درباره اهل بیتم به یاد شما می آورم» و بعد اهل بیت را توضیح داد.
______________________________
(۱). سوره شعراء، آیه ۱۰۹٫
(۲). سوره شوری، آیه ۲۳٫
(۳). سوره احزاب، آیه ۳۳٫ یعنی ای خاندان پیغمبر همانا خداوند می خواهد منحصرا از شما ناپاکی و پلیدی (هر نوع گناه) را ببرد و شما را کاملا پاک گرداند.
(۴). بدیهی است که مقصود همسران نیک و شایسته می باشد، نه همه همسران پیغمبر که در سوره تحریم از بعضی آنها نکوهش شده و نه همه همسران امام حسن.
وحی و نبوت در پرتو قرآن، ص: ۴۵۹
حال باید دید چرا پیغمبر درباره اهل بیتش این همه سفارش کرد؟ اولا، این امر، فرمان خداوند بود و دیدیم که در اول آیه، لفظ قل (بگو) آمده بود که به روشنی می فهماند امر خدا است. ثانیا، این تأکید به مودت خویشاوندان برای این است که آنها- به تعبیر خود پیغمبر- ستارگانی هستند که مردم راه راست را به وسیله آنها می شناسند و نیز آنها کشتی نجاتند که هر کس در پناه آنها و در ولایت آنها باشد، از طوفان حوادث و فتنه های مهلک در امان است. و باز بیان خود قرآن است که در آیه ۴۷ سوره سبا می فرماید: قُلْ ما سَأَلْتُکُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَکُمْ یعنی «بگو آنچه از مزد از شما خواستم، پس آن برای خود شما است» یعنی مودت اهل بیت، موجب نجات و سعادت و خیر شما است.
برگرفته از کتاب وحی و نبوت در پرتو قرآن نوشته آقای محمد تقی شریعتی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *