بعثت و رهبری، حاکمان زمان

سیرت جاودانه پیامبر – پس از شکست مذاکراتپیامبر با سران قریش

ابو طالب پس از شکست مذاکرات دریافت که کار به مرحله خطرناکی رسیده است که عن قریب وارد جنگ ناخواستهای با قریش خواهد شد. بنابراین باید با رعایت جوانب احتیاط، از خطراتی که آنان را تهدید میکند، برحذر باشد. او بنی هاشم و بنی مطلب را فراهم ساخت و از آنان خواست تا از پیامبر (ص) حمایت کنند و برای حفظ او بپا خیزند. پس همگی جز ابو لهب به وی پیوستند و دعوت وی را در حمایت از رسول خدا پذیرفتند.
خداوند متعال رسول خود را حفظ کرد و قریش نتوانست کوچکترین صدمهای به او وارد سازد، جز اینکه او را به جنون، جادو، کهانت و شاعری متهم میکردند. در مقابل آیات قرآن در تکذیب قوم نازل میشد و رسول خدا (ص) همچنان در راه حق مقاومت میکرد و در نهان و آشکار، همگان را به سوی خداوند دعوت مینمود.
______________________________
(۱). بنگرید: سیره ابن هشام، ۱/ ۲۸۲- ۲۸۶؛ البداء و التاریخ، ۴/ ۱۴۷- ۱۴۹٫
سیرت جاودانه ،ج۱،ص:۳۲۲
هنگامی که قریش دریافت که دشمنی و تجاوز بر ضدّ شخص محمّد (ص) به درگیری مسلّحانه خواهد انجامید که از یک سو آمادگی لازم را برای چنین درگیری خونینی ندارند و از سوی دیگر مطمئن نیستند که به نفع آنان به پایان خواهد رسید؛ علی الخصوص که بنی هاشم روابط گستردهای با دیگران داشت و با برخی از قبایل نیز پیمان همکاری متقابل بسته بود. همانند پیمان مطیبین و پیمان عبد المطلب با قبیله خزاعه که در بیرون از مکّه سکونت داشتند. از جهت دیگر چه بسا اگر چنین جنگی روی دهد، به محمّد (ص) امکان خواهد داد تا دعوت خود را در میان قبایل گسترش دهد. از اینرو مشرکان قریش ترجیح دادند، ضمن دوری از هرگونه جنگ و درگیری مسلّحانه، راههای دیگری برای تضعیف محمّد (ص) و مقاومت در مقابل او جستجو کنند. این روشها را میتوان در موارد ذیل خلاصه کرد؛
ا. جلوگیری از ملاقات و دیدار مردم با رسول خدا (ص) و گوش فرادادن به آیات قرآن. خداوند میفرماید:
وَ هُمْ یَنْهَوْنَ عَنْهُ وَ یَنْاَوْنَ عَنْهُ. «۱»
و آنان (مردم را) از آن بازمیدارند و (خود نیز) از آن دوری میکنند.
وَ قالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لا تَسْمَعُوا لِهذَا الْقُرْآنِ وَ الْغَوْا فِیهِ لَعَلَّکُمْ تَغْلِبُونَ. «۲»
و کسانی که کافر شدند، گفتند: به این قرآن گوش مدهید و سخن لغو در آن اندازید، شاید شما پیروز شوید.
ب. پیگیری روش استهزاء و تمسخر و اتهامپراکنی به هدف:
۱٫ تاثیرگذاری بر شخص رسول خدا (ص) به گونهای که از نظر روانی احساس شکست کند و با احساس حقارت و پستی روزگار بگذراند تا مگر از
______________________________
(۱). انعام (۶): ۲۶٫
(۲). فصّلت (۴۱): ۲۶٫
سیرت جاودانه ،ج۱،ص:۳۲۳
این کار دست بردارد و خویش را تکذیب کند.
۲٫ کوبیدن شخصیت و کرامت رسول خدا (ص) به منظور ایجاد نفرت در افراد ضعیف و روی گردانی آنان از پیوستن به آن حضرت. از این رو میبینیم که سفیهان قوم را وادار به آزار و اذیّت او کرده، احیانا بزرگان و روسای قریش این کار را بر عهده میگرفتند. چنان که وقتی به نماز میایستاد یا در کوچهها راه میرفت، بر سر او خاکروبه «۱» یا زهدان گوسفند میریختند. «۲»
این روشها تا حدودی موجب رویگردانی مردم از ورود به حوزه مسلمانی شد. عروه بن زبیر میگوید:
… آنچه را به آنان گفت، خوش نداشتند و کسانی را که از آنها پیروی میکردند، فریب دادند. پس عموم مردم از او (رسول خدا) روی گردان شدند. «۳»
برگرفته از کتاب سیرت جاودانه ترجمه الصحیح من سیره النبی الاعظم نوشته علامه سید جعفر مرتضی عاملی ترجمه دکتر محمد سپهری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *