از دیدگاه اهل سنت و ...

زهری از دیدگاه علمای شیعه و اهل سنت

با اینکه زهری در دوران خویش و تسلط امویها و در اثر حمایت آنان، با القابی مانند: «الفقیه المدنی» «امام الحدیث» و «عالم الشام و المدینه» مشهور بود، ولی همکاری او با حاکمان جبار اموی و تایید و تقویت آنان و جعل و نقل احادیث دروغ بهوسیله او، از دید علما و رجال شناسان شیعه و اهل سنت به
ص: ۱۸۳
دور نمانده و درباره او بر خلاف القابی که با آنها مشهور بود، نظر دادهاند و او را «مندیل بنیامیه» و «خادم الامویین» خواندهاند.
و از همین رو است که بیشتر علمای شیعه از وی با تعبیرهایی مانند: «عدو» و دشمن اهلبیت و گاهی به تعبیر «ناصبی» و حتی «کافر» یاد کردهاند. (۱) ۲۲۷ بیشتر علمای اهل سنت نیز با اینکه زهری را به علم و دانش ستودهاند، اما بر خلاف رویه همیشگیِ خود، از ورع و تقوا و زهد و معنویت او سخن بهمیان نیاوردهاند و با توجه به مضمون آیه شریفه: وَلا تَرْکَنُوا إِلی الَذِینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَکُمُ النَارُ (۲) ۲۲۸ که زهری از مصادیق بارز این آیه و تکیهگاهش ظالمان بوده است، مطلبی درباره خصوصیات اخلاقی او ذکر نکردهاند.
زهری از دیدگاه ابن ابی الحدید
گروهی از علما و رجال شناسان اهل سنت نیز درباره زهری و دشمنیهایش نسبت به اهلبیت و نقل حدیث او در نکوهش امیر مومنان، با صراحت سخن گفته و او را به دشمنی با اهلبیت معرفی کردهاند؛ از جمله آنها ابن ابی الحدید معتزلی است، آنجا که مخالفان و دشمنان سرشناس علیبن

۱- . به روضات الجنات و تنقیح المقال مراجعه شود.
۲- . هود: ۱۱۳
ص: ۱۸۴
ابیطالب علیه السلام را معرفی میکند میگوید:
«وَ کان الزُهَری مِنَ الْمنحرفین عنه»؛
«زهری یکی دیگر از مخالفان علی بن ابیطالب بود.» آنگاه چند مورد از دشمنیها و بدگوییهای او نسبت به آن حضرت را نقل میکند؛ از جمله آنها دو حدیث دروغین ذیل است:
۱٫
زهری از طریق عروه، از عایشه نقل میکند که گفت:
من در نزد پیامبر بودم، عباس و علی بن ابیطالب پیدا شدند پیامبر به آنها اشاره کرده، فرمود: عایشه! این هر دو کافر از دنیا میروند؛
«إنَ هذَینِ یَمُوتانِ عَلی غَیْر مِلَتِی».
۲٫
باز زهری از عایشه نقل میکند که نزد پیامبرخدا بودم، عباس و علی بن ابیطالب را دیدم که بهسوی ما میآیند، پیامبر وقتی آن دو را دید، فرمود: عایشه! اگر میخواهی به قیافه دو نفر از اهل آتش بنگری بهاین دو نفر نگاه کن!
«یا عائشه إن سرک ان تنظری إلی رجلین من اهل النار، فانظری إلی هذین قد طلعا». (۱) ۲۲۹
نتیجه این بحث
داستان شراب خوردن حضرت حمزه را شخصی مانند «زهری» نقل کرده، که دهها داستان دیگر در نکوهش اهلبیت جعل و نقل نموده است و هریک از افرد خاندان عصمترا بهنوعی موهون و تحقیر نموده است که چند مورد از آن را

۱- . شرح نهج البلاغه، ج ۴، صص ۶۴- ۱۰۲
ص: ۱۸۵
ملاحظه کردید.
آری، کسی که برای خوشنودی امویها در یک صحنهسازی، عباس و امیر مومنان علیه السلام را به محاکمه میکشد و کلماتزشت و قبیح را درباره آنحضرت از زبان عباس عموی پیامبر مطرح ساخته و مساله غصب فدک را توجیه میکند، برای او صحنهسازی مجلس شرب خمر و تصویر شکافتن کوهان و پهلوی شترهای زنده در مورد حمزهبن عبدالمطلب کار مشکلی نیست؛ و برای کسی که اهل آتش و کافر بودن امیر مومنان علیه السلام را از زبان عایشه نقل میکند، ترسیم تهدید شدن پیامبر از سوی حمزه کار دشواری نیست؛ زیرا به همان دلایلی که دل این گروه مالامال از دشمنی علی بن ابیطالب بود کینه و دشمنی با حمزه نیز در دل آنها موج میزد و چارهای بهجز این نداشتند که با داستانسازی و جعل افسانههای دروغین، شخصیت آنها را موهون سازند و از مقام و منزلتشان در دلها بکاهند و تنفر و بدبینی جامعه اسلامی را به پیشینیان خود و مخالفان اهلبیت تحتالشعاع قرار دهند.
برگرفته از کتاب حمزه سید الشهدا علیه السلام نوشته آقای محمد صادق نجمی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *