حوادث، وقایع، هجرت، غزوه ها

آخرین نماز جماعت زمان پیامبر

به روایت شیخ مفید/ ۹۷، روضهالصفا ۴/ ۱۶۲۱ و دیگران روزی پیامبر (ص) با کمک امیرالمؤمنین به قبرستان بقیع رفت و برای اموات طلب آمرزش نمود و رو کرد به علی (ع) و فرمود:
«إِنَّ جَبْرَئِیلَ عَلَیْهِ السَّلامُ کَانَ یَعْرِضُ عَلَیَّ الْقُرْآنَ کُلَّ سَنَهٍ مَرَّهً وَ قَدْ عَرَضَهُ عَلَیَّ الْعَامَ مَرَّتَیْنِ وَ لا أَرَاهُ إِلَّا لِحُضُورِ أَجَلِی».
همانا جبرئیل هر سال قرآن را یک بار بر من عرضه می داشت و در این سال دو مرتبه بر من عرضه کرد، این جز آن نیست که اجل من فرا رسیده است.
شیخ مفید/ ۹۷ و طبرسی/ ۱۳۴ گویند: صبح بلال اذان گفت و مردم را به نماز فرا خواند. پیامبر فرمود: «امروز شخص دیگری با مردم نماز بخواند
درسنامه آشنایی با تاریخ اسلام، ج ۲،
ص: ۲۵۲
که من دچار بیماریم». عایشه گفت به ابوبکر بگویید برود. حفصه گفت به عمر بگویید برود. چون حضرت این سخنان را شنید برخاست، علی بن ابی طالب و فضل بن عباس دست های آن حضرت را گرفتند و او با تکیه به آنان در حالی که پاهایش به زمین کشیده می شد به مسجد رفت، با اشاره دست خود ابوبکر را از محراب به عقب راند و نماز را از اول شروع کرد و چون به پایان رساند به خانه بازگشت. آن گاه ابوبکر و عمر را خواست و به آنان فرمود: «مگر من به شما نگفتم با لشکر اسامه بیرون بروید؟». گفتند آری. فرمود: «پس چرا نرفتید؟». ابوبکر گفت من رفتم ولی دوباره آمدم تا دیدار با شما را تازه کنم. عمر گفت ای رسول خدا من اصلًا نرفتم زیرا دوست نداشتم که احوال شما را از مهاجران بپرسم.
این نظر علمای شیعه درباره آخرین نماز رسول خدا (ص) بود. اما گروهی از اهل سنت از جمله ابن اسحاق ۴/ ۳۰۱ و مَقْریزی در امتاع الاسماع/ ۵۴۸ نقل کرده اند که ابوبکر به دستور پیامبر بر مردم نماز گزارد. تعداد زیادی از ایشان نیز از جمله مالک بن انس در مُوَطَّأ ۱/ ۱۳۶، بخاری در صحیح ۱/ ۱۶۲ و ترمِذِی در سنن ۲/ ۱۹۷ روایت کرده اند که رسول خدا (ص) نشسته نماز جماعت را اقامه کرد و ابوبکر ایستاد و به آن حضرت اقتدا نمود، یعنی ابوبکر واسطه اتصال بین پیامبر و مردم بود. در بین اهل سنت درباره این که خود پیامبر آخرین نماز جماعت را اقامه کرد و یا آن که ابوبکر به دستور آن حضرت و یا با تمهیدات عایشه، بر مردم نماز خواند اختلاف زیاد است. ولی ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه ۹/ ۱۹۸ از استاد خود شیخ ابویعقوب یوسف بن اسماعیل لَمْعانی معتزلی نقل می کند که علی (ع)
درسنامه آشنایی با تاریخ اسلام، ج ۲،
ص: ۲۵۳
فرموده است: تعیین ابوبکر برای امامت نماز با تمهیدات و زمینه سازی عایشه بود ولی رسول خدا (ص) متوجه و از منزل خارج شد و با کنار گذاردن ابوبکر از محراب جلوی انجام این کار را گرفت.
برگرفته از کتاب درسنامه آشنایی با تاریخ اسلام(پیام آور رحمت)نوشته آقای علی میر شریفی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *